Request lifecycle, service container en facades

Tot nu toe "werkte het gewoon": je zette Request $request in een methode en Laravel gaf je een request. Om fouten te begrijpen en je code netjes op te delen, moet je weten hoe dat gebeurt. In deze les volg je een verzoek door Laravel en maak je een eigen service voor de btw-berekening van de kassa.

De levenscyclus van een verzoek

public/index.php
  └─ bootstrap/app.php        app maken, providers registreren
      └─ HTTP-kernel           globale middleware (trim strings, sessie, CSRF …)
          └─ router            route zoeken, route-middleware (auth …)
              └─ controller    jouw code, met geïnjecteerde afhankelijkheden
          ◀─ response          terug door de middleware (cookies, headers)

Middleware is code die om elk verzoek heen zit, zoals lagen van een ui. Voorbeelden die standaard aanstaan: TrimStrings (spaties weg uit invoer), ConvertEmptyStringsToNull, StartSession, VerifyCsrfToken.

Een eigen middleware die de duur van elk verzoek logt:

php artisan make:middleware MeetDuur

public function handle(Request $request, Closure $next): Response
{
    $start = microtime(true);
    $response = $next($request);                     // hier draait de rest van de app
    $ms = round((microtime(true) - $start) * 1000);
    $response->headers->set('X-Duur-ms', (string) $ms);
    return $response;
}

Registreren in bootstrap/app.php:

->withMiddleware(function (Middleware $middleware) {
    $middleware->append(\App\Http\Middleware\MeetDuur::class);
})

De service container

De service container is een fabriek die objecten maakt en hun afhankelijkheden invult. Zet je een klasse als type in een controller-methode of constructor, dan vraagt Laravel de container om een exemplaar.

// app/Services/BtwCalculator.php
namespace App\Services;

class BtwCalculator
{
    public function __construct(private float $tarief = 0.21) {}

    public function btwDeel(float $inclusief): float
    {
        return round($inclusief * $this->tarief / (1 + $this->tarief), 2);
    }
}

class KassaController extends Controller
{
    public function __construct(private BtwCalculator $btw) {}

    public function totaal(int $bedrag)
    {
        return view('kassa.totaal', ['bedrag' => $bedrag, 'btw' => $this->btw->btwDeel($bedrag)]);
    }
}

Je schrijft nergens new BtwCalculator(). De container ziet het type, maakt het object en geeft het door. Dat heet dependency injection: de controller hoeft niet te weten hoe hij een calculator maakt. In een test kun je een andere calculator meegeven.

Voorspel eerst: wat gebeurt er als de constructor __construct(private float $tarief) zonder standaardwaarde heeft?

Bindings in een service provider

// app/Providers/AppServiceProvider.php
public function register(): void
{
    $this->app->singleton(BtwCalculator::class, fn () => new BtwCalculator(config('kassa.btw')));
}

Met config/kassa.php:

return ['btw' => (float) env('KASSA_BTW', 0.21)];

• bind: elke keer een nieuw object. singleton: één object per verzoek/proces.
• register() is voor bindings, boot() voor dingen die andere services nodig hebben (view composers, macro's).
• Gebruik env() alleen in configbestanden. Na php artisan config:cache geeft env() elders null.

Interfaces binden

Het echte voordeel: je kunt een interface binden aan een implementatie.

interface Betaalprovider { public function start(int $centen): string; }

$this->app->bind(Betaalprovider::class, MollieBetaalprovider::class);

Een controller vraagt om Betaalprovider; in tests bind je een NepBetaalprovider. De controller verandert niet.

Facades

Je zag al Route::get(...). Route is een facade: een statische snelweg naar een object in de container.

use Illuminate\Support\Facades\Cache;
Cache::put('omzet', 312.40, 60);        // is hetzelfde als app('cache')->put(...)

Facades zijn kort en goed testbaar (Cache::shouldReceive(...)). Nadeel: je ziet niet aan de constructor welke afhankelijkheden een klasse heeft. Vuistregel: facades in routes, views en kleine code; injectie in services met logica.

Typische fouten

• BindingResolutionException: de container kan een parameter niet invullen (scalar zonder standaard, interface zonder binding).
• config('kassa.btw') geeft null: het bestand heet anders, of de config is gecachet (php artisan config:clear).
• Middleware draait niet: niet geregistreerd in bootstrap/app.php, of alleen op een route-groep gezet.

Oefenen

curl -sI http://127.0.0.1:8000/ | grep -i x-duur
X-Duur-ms: 14

# .env
KASSA_BTW=0.09

> app(App\Services\BtwCalculator::class) === app(App\Services\BtwCalculator::class)
= true

Lokaal oefenen

Geen live lab. php artisan tinker is je speeltuin: probeer app(), config() en resolve() uit.

Samenvatting

• Een verzoek gaat door middleware naar de router en de controller, en terug.
• De container maakt objecten en injecteert afhankelijkheden; providers vertellen hem wat hij niet kan raden.
• Facades zijn een statische toegang tot containerobjecten.
• Volgende les: formulieren en validatie.