PHP installeren en je eerste script

In de hoofdcursus schreef je Python-scripts en draaide je ze met python bestand.py. PHP werkt op dezelfde manier, met één groot verschil: PHP is gemaakt om webpagina's te bouwen. Een PHP-script draait meestal op een webserver en de uitvoer is HTML die naar de browser gaat.

In deze les installeer je PHP, draai je een script in de terminal en start je de ingebouwde webserver, zodat je je eerste dynamische pagina in de browser ziet.

PHP installeren en controleren

Installeer PHP 8.2 of nieuwer:

Controleer daarna de versie:

php -v

PHP 8.3.6 (cli) (built: ...)

cli betekent command line interface: deze PHP draait in je terminal. Werk je in het lab, dan staat PHP al klaar.

Je eerste script

Maak een bestand hallo.php:

<?php
echo "Hallo, wereld!\n";

En draai het:

php hallo.php

Hallo, wereld!

Drie dingen vallen op als je uit Python komt:

1. Elk PHP-bestand begint met <?php. Alles daarvoor is gewone tekst die PHP ongewijzigd doorgeeft.
2. echo zet tekst in de uitvoer, zoals print in Python. Het is een taalconstructie, dus haakjes zijn niet nodig.
3. Elke opdracht eindigt met een puntkomma ;.

\n is een nieuwe regel. In de terminal heb je die nodig; in HTML gebruik je later tags.

De ingebouwde webserver

PHP heeft een kleine webserver voor ontwikkelen. Start hem in de map met je bestanden:

php -S localhost:8000

[Tue Oct 13 10:00:00 2026] PHP 8.3.6 Development Server (http://localhost:8000) started

Open nu http://localhost:8000/hallo.php in je browser. Je ziet Hallo, wereld!. Bij elk verzoek voert de server het script opnieuw uit; je hoeft dus niets te herstarten als je de code aanpast. Stoppen doe je met Ctrl+C.

Wat gebeurt er precies?

1. De browser vraagt /hallo.php op.
2. De server ziet .php en laat PHP het bestand uitvoeren.
3. Alles wat het script uitvoert (echo), gaat als antwoord terug naar de browser.

De browser ziet dus nooit je PHP-code, alleen het resultaat.

PHP en HTML mengen

Omdat alles buiten <?php ... ?> letterlijk wordt doorgegeven, kun je PHP midden in HTML zetten. Maak index.php:

<!doctype html>
<html lang="nl">
<head>
  <meta charset="utf-8">
  <title>Mijn eerste PHP-pagina</title>
</head>
<body>
  <h1>Welkom!</h1>
  <p>Het is vandaag <?= date('d-m-Y') ?>.</p>
  <p>Het is nu <?php echo date('H:i'); ?> uur.</p>
</body>
</html>

Voorspel eerst: wat staat er in de broncode die de browser ontvangt (rechtermuisknop → Paginabron bekijken)?

Antwoord: gewone HTML, met op de plek van de PHP-stukjes de datum en tijd, bijvoorbeeld <p>Het is vandaag 13-10-2026.</p>. Van <?= en date() is niets meer te zien.

<?= ... ?> is de korte vorm van <?php echo ... ?>. Die gebruik je veel in templates.

Foutmeldingen zichtbaar maken

Tijdens het leren wil je fouten zien. Vergeet je een puntkomma:

<?php
echo "Hallo"
echo "wereld";

PHP Parse error:  syntax error, unexpected token "echo", expecting "," or ";" in hallo.php on line 3

Lees de melding zoals in de hoofdcursus: wat (syntax error, puntkomma verwacht), waar (regel 3). Let op: de fout zit vaak op de regel ervóór, want PHP merkt pas bij de volgende echo dat er iets mist.

Zie je in de browser een lege, witte pagina? Dan staan fouten waarschijnlijk uit. Zet ze bovenaan je script aan, alleen tijdens ontwikkelen:

<?php
ini_set('display_errors', '1');
error_reporting(E_ALL);

Met php -S staan ze meestal al aan, omdat de CLI-instellingen gebruikt worden. Op een productieserver horen ze uit te staan (les 15).

Typische fouten

Oefeningen

Oefening 1. Schrijf naam.php dat in de terminal twee regels toont: je naam en je woonplaats.

<?php
echo "Sam de Vries\n";
echo "Utrecht\n";

Oefening 2. Pas index.php aan zodat er ook het jaartal in een <footer> staat: © 2026. Tip: date('Y').

<footer>&copy; <?= date('Y') ?></footer>

Oefening 3. Wat toont de browser bij deze pagina, en waarom?

<p>Eén</p>
<?php echo "<p>Twee</p>"; ?>
<p>Drie</p>

Lab: hallo-wereldpagina

Samenvatting

• PHP-bestanden beginnen met <?php; opdrachten eindigen met ;.
• php bestand.php draait een script in de terminal; php -S localhost:8000 start een ontwikkelserver.
• Alles buiten <?php ... ?> gaat letterlijk naar de browser. <?= ... ?> zet een waarde in de HTML.
• De browser ziet alleen de uitvoer, nooit je PHP-code.
• Zet tijdens ontwikkelen foutmeldingen aan; op productie uit.

In de volgende les kijk je naar variabelen en typen in PHP, en zie je waar die verschillen van Python.