Je werk bewaren

Waarom je werk verdwijnt

Een container is een tijdelijke laag bovenop een image. Het image zelf verandert nooit. Alles wat je in de container wijzigt, komt in die tijdelijke laag, en die verdwijnt als de container wordt verwijderd. Dat is juist een sterk punt van containers: je begint altijd met dezelfde, schone omgeving. Maar je eigen werk wil je bewaren.

Docker kent daar twee manieren voor:

• een bind mount: een bestaande map van je computer verschijnt in de container;
• een volume: een opslagplek die Docker zelf beheert, met een naam.

Voor de labs is een bind mount het handigst: je ziet je bestanden in je eigen verkenner en editor.

Een bind mount met -v

De optie heet -v (volume) en heeft de vorm:

-v <map op je computer>:<map in de container>

De lesmappen staan in de container in /home/student/lessen. Koppel daar een map van je computer aan.

Linux en macOS (en de Ubuntu-terminal van WSL):

mkdir -p ~/beetje-werk/python
docker run -it --rm --user "$(id -u):$(id -g)" \
  -v "$HOME/beetje-werk/python:/home/student/lessen" \
  -e BEETJE_COURSE=python -e BEETJE_LESSON=2 \
  registry.wizg.it/webhosting/beetjecoderen-web:lab-python-latest

Nieuw zijn twee regels:

• -v "$HOME/beetje-werk/python:/home/student/lessen" koppelt je map ~/beetje-werk/python aan ~/lessen in de container. Bij het opstarten zet het image de startbestanden daarin klaar, en alles wat je maakt komt op je eigen schijf.
• --user "$(id -u):$(id -g)" laat de container draaien met jouw gebruikers- en groepsnummer. Waarom dat nodig is, lees je hieronder bij de valkuilen.

Maak voor elke cursus een eigen map (beetje-werk/python, beetje-werk/c-cpp, …). De lesmappen heten in elke cursus 01, 02, enzovoort, dus anders lopen ze door elkaar.

Typ nu exit en start hetzelfde commando opnieuw: je bestanden zijn er nog. Het image overschrijft bij het opstarten nooit bestanden die al bestaan; het vult alleen aan wat ontbreekt.

Windows: paden schrijven

Op Windows hangt het pad af van de terminal die je gebruikt. Dit gaat het vaakst mis.

PowerShell:

mkdir $HOME\beetje-werk\python
docker run -it --rm -v "${HOME}\beetje-werk\python:/home/student/lessen" -e BEETJE_COURSE=python -e BEETJE_LESSON=2 registry.wizg.it/webhosting/beetjecoderen-web:lab-python-latest

Opdrachtprompt (cmd):

mkdir %USERPROFILE%\beetje-werk\python
docker run -it --rm -v "%USERPROFILE%\beetje-werk\python:/home/student/lessen" -e BEETJE_COURSE=python -e BEETJE_LESSON=2 registry.wizg.it/webhosting/beetjecoderen-web:lab-python-latest

Let op deze punten:

• Links Windows-stijl, rechts Linux-stijl. Het deel vóór de dubbele punt is een Windows-pad (met \ en een schijfletter mag), het deel erna is een pad in de Linux-container en gebruikt altijd /.
• Aanhalingstekens om het hele -v-argument, zeker als er een spatie in je pad zit (C:\Users\Sanne de Vries\…).
• --user laat je op Windows en macOS weg in PowerShell en cmd: daar bestaat id niet, en Docker Desktop regelt de rechten op gekoppelde mappen zelf.
• Git Bash zet paden die met / beginnen stiekem om naar Windows-paden, waardoor /home/student/lessen iets als C:/Program Files/Git/home/student/lessen wordt. Zet MSYS_NO_PATHCONV=1 voor het commando, of gebruik PowerShell. Krijg je in Git Bash de fout the input device is not a TTY, zet dan winpty voor docker.

De snelste optie op Windows: werk vanuit WSL. Open de Ubuntu-terminal en gebruik het Linux-commando van hierboven, met een map in je Linux-thuismap (~/beetje-werk/…). Bestanden onder /mnt/c/… (je Windows-schijf) werken ook, maar zijn vanuit een container merkbaar trager. Je Linux-bestanden open je in Windows via \\wsl$\Ubuntu\home\<naam> in de Verkenner, of met VS Code en de WSL-extensie.

Valkuil: rechten op Linux

De lab-images draaien niet als root, maar als een gewone gebruiker met nummer 20000. Op Linux is een gekoppelde map gewoon een map op je schijf, met de rechten die hij daar heeft. Die map is van jou (meestal nummer 1000), dus gebruiker 20000 mag er niet in schrijven. Zonder --user krijg je dan fouten als:

cp: cannot create regular file '/home/student/lessen/02/OPDRACHT.md': Permission denied

Met --user "$(id -u):$(id -g)" draait de container met jouw nummer, en mag hij wel schrijven. De lab-images zijn daarop gemaakt: de thuismap in de container is voor elke gebruiker beschrijfbaar. Je prompt blijft student@lab, dat is alleen een vaste naam.

Nog twee dingen die op Linux misgaan:

• De map bestaat nog niet. Dan maakt Docker hem zelf aan, maar als root, en kan de container er niet in schrijven. Maak de map daarom eerst zelf met mkdir -p.
• SELinux (Fedora, RHEL): krijg je Permission denied terwijl de rechten kloppen, zet dan :z achter het -v-argument: -v "$HOME/beetje-werk/python:/home/student/lessen:z".

Een volume: opslag die Docker beheert

Wil je je bestanden niet op een zelfgekozen plek, maar wel bewaren? Dan kan een volume: een opslagplek met een naam die Docker zelf beheert. Je schrijft een naam in plaats van een pad:

docker run -it --rm -v beetje-python:/home/student -e BEETJE_COURSE=python -e BEETJE_LESSON=2 registry.wizg.it/webhosting/beetjecoderen-web:lab-python-latest

Docker maakt het volume beetje-python de eerste keer zelf aan. Hier koppel je het aan de hele thuismap /home/student, niet aan ~/lessen. Dat heeft een reden: een nieuw, leeg volume neemt de inhoud en de rechten over van de map in het image waar je het aan koppelt. De thuismap is in het image voor iedereen beschrijfbaar, maar de map ~/lessen bestaat in het image nog niet. Een volume op ~/lessen zou dus van root worden, en dan kan de container er niet in schrijven.

Handige commando's:

docker volume ls                 # alle volumes
docker volume inspect beetje-python
docker volume rm beetje-python   # verwijderen: je werk is dan weg!

Het nadeel: je bestanden zitten in Docker, niet in een map die je makkelijk opent. Bind mounts zijn voor de labs daarom de eerste keus. En pas op: docker system prune --volumes en docker volume prune verwijderen volumes die op dat moment niet in gebruik zijn, en daarmee je werk (meer daarover in les 4).